Beckett Bridge

Bouwkunde - Civiele techniek - Verkeer en Vervoer

Door: TvDTechnologiekrant nr. 9/2009

Een Samuel Beckett Bridge kan eigenlijk helemaal niet en zeker niet als de ontwerper Santiago Calatrava heet. Het transport van de brug, gebouwd door staalbedrijf Hollandia in Krimpen aan den IJssel, naar Dublin was begin deze maand zonder meer spectaculair. Maar deze draai-tuibrug van 123 m lengte, 28 m breedte, 45 m hoogte en een gewicht van 2250 ton noemen naar de Ierse Nobelprijswinnaar betekent een botsing tussen extravaganza en minimalisme. Vergelijk het megalomane TGV-station in Lyon, bijgenaamd de vogel, van Calatrava met het toneelstuk Breath van Beckett en het verschil tussen de architect-ingenieur-beeldhouwer en de dichter-schrijver moge duidelijk zijn.
Breath duurt ongeveer 35 seconden. Als het doek opgaat, ligt er op het toneel wat onduidelijke rommel, beschenen door een zwak licht. Na vijf seconden klinkt een zachte korte kreet, gevolgd door het geluid van inademen. Het licht wordt feller om later weer af te zwakken. Het geluid van uitademen is te horen. Dan volgt dezelfde kreet weer en valt het doek. De minimalist Beckett perste in 35 seconden een mensenleven samen met als mijlpalen de geboorteschreeuw en de laatste reutel. Minder is meer. Het kunstwerk van Calatrava telt alleen al 31 tuikabels!
Beckett eren met een brug is absurd, ook al heeft Dublin al een James Joyce Bridge, eveneens door Calatrava ontworpen. In het werk van de Ier lopen slechts sjofele solipsisten rond. Een brug is een communicatiemiddel van steen of staal tussen twee oevers, dat mensen bij elkaar brengt, terwijl in het solipsisme - van solo (alleen) en ipsus (zelf) - het individu zichzelf en zijn bewustzijn als enige realiteit ziet. De wereld en andere personen bestaan slechts in de geest van de waarnemer. Bruggen slaan is niet mogelijk. In het toneelstuk Eindspel zegt een van de vier personen: ‘Ik heb een gek gekend die dacht dat het eind van de wereld was gekomen. Hij schilderde. Ik mocht hem graag. Ik zocht hem vaak op in de inrichting. Ik nam hem bij zijn hand en trok hem naar het raam. Kijk! Daar! Al dat graan dat opkomt! En daar! Kijk! De zeilen van de haringvloot! Al die pracht! Hij rukte zijn hand los en ging terug naar zijn hoek. Hij had slechts as gezien. Hij alleen was gespaard gebleven.’
De Beckett Bridge, die hopelijk niet zo snel gaat roesten als de Calatrava-bruggen in Haarlemmermeer, kan ook open. Hoeveel Ieren zullen dan in hun auto denken aan het toneelstuk Wachten op Godot?